Luxe navigatie met de TomTom GO LIVE 1005

Op woensdag 15 december 2010 door Koen Navigatie 2 4099

Wat is het bestaansrecht van deze topmodel navigatiesystemen, kunnen ze iets meer? Of functioneren ze beter? Dit, en nog vele andere zaken ga ik in deze review van het topmodel TomTom GO 1005 Live uitzoeken.

TomTom introduceert ieder jaar een nieuwe lijn navigatietoestellen. Van budget modellen zoals de Start loopt het aanbod nu via XL en de nieuwe TomTom VIA modellen naar de nieuwe topserie de GO Live 1000 en de GO Live 1005. Veel aandacht gaat op dit moment uit naar navigeren met smartphones en met goedkope all-in-one toestellen. Wat is het bestaansrecht van deze topmodel navigatiesystemen, kunnen ze iets meer? Of functioneren ze beter? Dit, en nog vele andere zaken ga ik in deze review van het topmodel TomTom GO 1005 Live uitzoeken. Al jaren is TomTom in Nederland marktleider in navigatie. Begonnen met software en bluetooth ontvangers voor Pocket-PC’s en Windows Mobile toestellen is het merk stukje bij beetje uitgebreid naar all-in-one navigatiesystemen. Met onder andere de TomTom Carminat wordt er nu zelfs inbouwnavigatie aangeboden aan autofabrikanten. Zelf heb ik het jaren uitgehouden met TomTom's PDA navigatie, totdat deze de nieuwe ontwikkelingen en kaarten niet meer voor PDA’s uitbrachten. De oorzaak volgens TomTom: de software werd soms nagenoeg alleen als illegale kopie verspreid en gebruikt, soms zelfs al weken voor de werkelijke release van een nieuwe versie. Sindsdien ligt de nadruk op complete kastjes voor aan de voorruit: de enige manier volgens TomTom om iets aan navigatie te verdienen en de benodigde investeringen terug te krijgen. Door nieuwe modellen op de markt te brengen worden nieuwe bedreigingen uit de weg gegaan.

Wat zit er in de doos

Doosjes van nieuwe telefoons en andere devices worden steeds kleiner. TomTom doet ook mee. Als je de doos van de GO Live 1005 open maakt heb je het idee dat je het nieuwste model smartphone gaat uitpakken: mooi ingepakt in een frisgroene binnenkant. Je ziet meteen de TomTom liggen. Wat een groot scherm! Als je de andere spullen uit de doos gaat pakken raak je wel wat teleurgesteld. Onder de TomTom vind je alleen nog een kunststof houdertje met zuignap (de nieuwe easy click houder), een USB kabeltje en een losse 12 volt plug. Daarnaast een poster met in een stripverhaal aanwijzingen voor een snelle start. Geen bluetooth afstandbediening zoals bij de GO 930, geen USB docking station voor thuis (zoals bij de GO 940 en 950 nog wel het geval was) en ook geen losse externe microfoon voor gebruik als carkit bijvoorbeeld. De Live module zit gelukkig in het toestel zelf ingebouwd en niet  in de 12 volt stekker.

Uiterlijk

De behuizing is veel dunner dan die van de vorige GO’s. Het scheelt slechts enkele millimeters met bijvoorbeeld de GO 950, maar door het grote scherm en de andere behuizing lijkt het wel of de GO 1005 de helft dunner is geworden ten opzichte van zijn voorgangers. Optisch dus erg goed ontworpen.

Voorkant

Aan de voorkant zie je eigenlijk alleen een heel groot “multitouch” scherm wat vlak afgewerkt in de behuizing is ingebouwd. De GO 1005 heeft ten opzichte van de goedkopere TomTom GO 1000 een nog groter 5 inch scherm met 480x272 pixels. Ter vergelijking: een TomTom Start haalt 3,5 inch, een Xl, GO 950 en de GO 1000 halen 4,3 inch. Verder zie je in zilver onderaan TomTom staan. Het “Live” icoontje rechtsboven staat ervoor dat in dit toestel de module voor live services is ingebouwd. De rand om het scherm is breed. Het kunststof rond het scherm is zwart en oogt wat mij betreft wat goedkoop.

Achterzijde

De achterkant is bijzonderder: die is van metallic metaal met een bronzen gloed er overheen. In het metaal zitten gaatjes en als we deze mogen geloven zit er een erg grote speaker achter. Onder het speakerrooster zie je een gleuf waarin de houder valt. Rechts naast deze metalen plaat en direct er boven zie je een kunststof vlak van hetzelfde goedkoop uitziende zwarte kunststof wat ook aan de voorkant te zien is. Net als bij recente smartphones in metalen behuizing is dit ook op deze TomTom geen fraaie oplossing. Vermoedelijk is dit kunststof ook hier nodig om het GPS en Bluetooth antenne signaal te kunnen geven. Een tintje meegeven aan het kunststof zou voor de volgende generatie een mooiere oplossing zijn.

Bovenzijde

Aan de bovenkant zwart kunstof met een naad tussen de twee delen van de behuizing. In de linker bovenhoek zie je een LED indicator die oranje oplicht als de TomTom opgeladen wordt en als deze verbinding heeft met je computer. De TomTom heeft een behoorlijke accu. Uiteindelijk wordt deze LED groen als de accu vol is. Op het scherm daarnaast zie je als de TomTom aan staat een heel klein batterij icoontje die de lading nauwkeuriger aangeeft.

Linker zijkant

De dunner geworden behuizing valt goed op. Links alleen een zwarte kunststof behuizing, de LED indicator loopt over de hoek door naar de linker zijkant.

Rechter zijkant

De zwarte kunstof voorzijde sluit hier aan op het metalen gedeelte van de achterzijde.

Onderzijde

De onderzijde laat op de aansluiting naar de USB kabel en wat technische getallen na weinig zien. Geen mini USB meer maar een nieuwe 20-polige aansluiting. Bestaande dockingstations en accessoires kan je hier niet meer op aansluiten. Ook mis ik de micro SD sleuf, waarmee je bij vorige topmodellen extra kaarten kon meenemen.

De praktijk

Uiterlijk is iets, maar de praktijk van het navigeren is nog belangrijker. Zoals al eerder genoemd is het scherm erg groot. Prettig groot wel moet ik zeggen. Net als in de vorige GO’s is het een helder verlicht aanraakscherm. Dit scherm zet de norm voor navigatieapparaten: het breedbeeldscherm is haarscherp en is uitstekend te bedienen. De aanraakgevoeligheid is echt met sprongen verbeterd. Een lichte aanraking is voldoende wat het bedienen zeker ten goede komt. En dan de aanvulling met “pinch to zoom”. Net als op een iPhone kan je nu in- en uitzoomen op de wegenkaart door je beide vingers op het scherm te zetten en je vingers naar elkaar toe of van elkaar af te bewegen. In de iPhone app werkte dat al en op mijn GO 950 miste ik dat erg. En nog belangrijker: de GO 1005 heeft een snellere processor aan boord, dus je vliegt door de menu’s. Bij vorige modellen moest je soms een seconde wachten op een volgend menu. Met de nieuwe processor is aantikken ook meteen een reactie. Helaas kan je de schermen nog niet voorbij “vegen” zoals op de iPhone en de recente Android toestellen. Je moet nog steeds braaf op het pijltje drukken om naar het volgende menu te gaan. Wat ook opvalt is dat de kleurweergave van dit nieuwe scherm wat fletser is als de weergave die ik op mijn vorige TomTom’s gewend was. Alleen bossen zijn groen en rivieren zijn duidelijk blauw. De overige kaartkleuren lijken eerder teruggebracht naar grijswaarden dan naar een duidelijk herkenbare kleur. Alleen als de TomTom geen ontvangst heeft wordt de kaart echt grijs en dan zie je dat de kaarten toch wel kleur hadden toen er nog wel ontvangst was. Veranderen van de schermkleuren helpt niet echt veel. Met name als je onder een hoek schuin van boven of schuin van onderen op de kaart kijkt ben je veel van de kleurweergave kwijt. Dit doe je al snel omdat je je TomTom natuurlijk niet midden voor je ogen op je ruit hangt. Vanaf een zijkant op het scherm kijken levert geen kleurverlies op. Een puntje van kritiek dus maar laten we niet overdrijven. Het scherm is detailrijk en kijkt in zowel dag als in de nachtkleuren rustig en prettig. Het scheelt iets, maar tijdens het navigeren mis ik niet heel veel. Al met al vind ik het scherm heel prettig en rustig ogen, perfect te bedienen en al met al een geweldige verbetering. Het scherm zou voor mij een reden zijn om naar de GO 1005 over te stappen. Wat voor mij ook een reden zou kunnen zijn om over te stappen is de zeer heldere en onvervormde stemweergave. Achter het grote rooster op de achterzijde zit vermoedelijk ook echt een grote speaker. In ieder geval een goede. Dit is een hele vooruitgang ten opzichte van de voorgaande generaties. Ook bij hogere volumes klinkt de navigatiestem heel helder en onvervormd. Elke keer dat ik hem gebruikte was ik weer verbaasd hoe goed verstaanbaar de aanwijzingen en Live meldingen waren. Ook bij deze TomTom wordt het volume aangepast aan de hoeveelheid omgevingslawaai. Ik hoopte dat TomTom ook de stembesturing had aangepast. De topmodellen kan je namelijk al jaren handsfree bedienen met je stem. Bij de vorige modellen lukte dat al moeizaam in een rustige omgeving thuis. Bij de GO 1005 verliepen die testen nagenoeg vlekkeloos! Een hele verbetering, dat betekent dus dat je adressen en commando’s kan gaan invoeren terwijl je rijdt. Wat goed gaat tijdens een rit is het inspreken van adressen, het herplannen van een route na een stemcommando en zelfs de wissel van daglicht naar nachtkleuren kan je met je stem doen. Soms vindt de TomTom een snellere route en vraagt dan of je deze wilt nemen. Het roepen van een ja of nee voldoet dan ook. Wat mij opvalt: Telkens als je wegrijdt staat het standaard voorlezen van verkeersinformatie uit. Dit kan je dan via het menu of via stemcommando weer aanzetten. Eigenlijk vind ik dat dit een belangrijke optie is die altijd aan moet staan tot je hem uit zet. Met het stembesturing moet je eerst goed uitzoeken welk commando de TomTom precies wil horen(meestal letterlijk de tekst die ook in de menuopties gebruikt wordt). Wijk je daarvan af, dan herkent hij het niet. Na het proberen van verschillende vragen lukte het mij uiteindelijk door te roepen “lees verkeersinfo voor” om de verkeersmeldingen te horen. Spraakopdrachten als: verkeersinformatie of verkeersinfo leidden tot de vraag of ik mijn route wilde herplannen, het scherm wilde dimmen of dat het volume onhoog moest. Vooral in de auto heeft de spraakherkenning er nog altijd moeite mee. De spraakherkenning werkt al vele malen beter dan op de vorige GO’s, maar als je net als ik niet de meest stille auto hebt, dan heeft de spraakherkenning het duidelijk moeilijk om je stem eruit te filteren. Hoe schuiner je ruit is, des te verder hangt hij weg en hoe moeilijker de stemherkenning zal gaan. Heb je een fluisterstille auto, dan is mijn verwachting dat het met de huidige verbeteringen in de meeste gevallen een betrouwbaar werkend en bruikbaar stemherkenningssysteem zal zijn. De ingebouwde bluetooth carkit klinkt helder als je naar de beller luistert. Nadeel is ook hier weer dat de microfoon te ver van je af zit om je zelf echt goed verstaanbaar te kunnen maken aan de ander. Ik heb helaas nergens een mogelijkheid gevonden om een externe microfoon aan te sluiten. Die zou de carkitoptie op dit model zeker bruikbaar maken. Nu raad ik af om er mee te bellen. Je maakt het je gesprekspartner onnodig moeilijk. Goedkopere TomTom’s hebben een “easy-port” als zuignap. Dit is een in de TomTom ingebouwde houder met zuignap die niet altijd even makkelijk vast te zetten is. Voor de topmodellen houdt TomTom nog steeds vast aan losse houders die door een kogelgewricht optimaal in te stellen zijn. De voorruithouder van de GO 1005 is een nog wat eenvoudiger model dan die van de vorige GO’s, maar hij voldoet goed. Het is nu een kunststof bakje met kogelgewricht en zuignap. In het bakje zit een sterke magneet waaraan de metalen achterkant van de GO 1005 zich muurvast klem zet. De gleuf achterop de metalen achterkant valt in een richel op de houder, waardoor de TomTom meestal goed zit. De USB computerkabel dient ook voor het gebruik in de auto. Met een bijgeleverd USB omvormplug kan je de USB kabel in de 12 volt sigarettenaansteker ingang pluggen. De kabel klikt aan de onderkant van de TomTom vast, ook weer door een magneetje in de stekker. Het is soms even zoeken en dan heb je een stabiele verbinding. Volgens de “Mythbusters” gaat het wissen van bankpasjes door kleine magneten niet zo snel, maar met al die magneten in houder en USB snoer zou ik voor de zekerheid toch maar oppassen. De zuignap werkt goed. Plaats de zuignap tegen de ruit en draai aan het wiel tot je een klik voelt en hij zit stevig vast aan de ruit. Tip: Plaats eerst de houder aan de ruit (eventueel met de kabel er al in) en dan pas de TomTom erin. De vorige serie had 2 of 4 GB geheugen. De GO 750 had 2 GB intern geheugen, de GO 950 had 4 GB intern geheugen. Tot nu toe waren de kaarten zo compact dat 2 GB voor een Europakaart voldoende was. Op de GO 950 betekende dit dat je nog een kaart van de USA en Canada kon blijplaatsen in het geheugen. Vorig jaar heb ik hiermee genavigeerd in de USA en dat werkte net zo goed als binnen Europa. Sinds vorige maand levert TomTom kaarten met veel meer details. Als je heel Europa nu met alle extra details wil laden, dan heb je meer dan 2 GB aan geheugen nodig. Dan kan je kiezen de nieuwe landen op de Europakaart weg te laten uit de kaart of meer geheugen te plaatsen. TomTom heeft er voor gekozen om 4 GB aan geheugen te plaatsen in de GO 1005 en vervolgens de USA/Canada/Alaska kaarten weg te laten. Je hebt nu dus een extra gedetailleerde Europakaart inclusief kaarten van Griekenland, het voormalige Oostblok en delen van Rusland aan boord. Niet alleen een bezuiniging op geheugenruimte, maar ook minder kosten voor de kaart. Wie nu naar de USA wil zal een kaart bij moeten gaan kopen. En dan volgt meteen een volgend probleem: wie een kaart bijkoopt kan deze bij de GO 750 en de GO 950 nog op een micro SDkaart zetten en daarmee “voeren” aan de TomTom. Bij de 1005 ontbreekt het microSD slot en heb je alleen nog het interne geheugen beschikbaar. Met TomTom home kan je voor de GO 750 en de GO 950 je kaarten wisselen en al of niet tijdelijk verkleinen als dit nodig is. De 1005 heeft geen aansluiting meer voor TomTom Home, maar gebruikt het nieuwe online update systeem “My TomTom”. Of daarin mogelijkheden komen om eenvoudig kaarten te wisselen of te verkleinen is niet bekend. Over “MyTomTom” later meer.

Bediening

De menu’s ogen fris en zijn relatief makkelijk te doorgronden. Soms moet je even wat verder de menu’s induiken om iets ingesteld te krijgen. Er kan heel erg veel met deze TomTom. Ik verwacht dat de gemiddelde gebruiker de TomTom zo uit de doos aan de voorruit hangt en er mee wegrijdt zonder dat enige instructie nodig is. Toch zou dat jammer zijn: als je je even verdiept in het goed instellen van de extra diensten, dan kan je nog meer naar wens inrichten. Als voorbeeld: bij files kan de GO 1005 naar wens automatisch je route aanpassen. Of hij kan eerst vragen of je de kortere route wilt nemen en deze pas aanpassen als je ja antwoordt. Zo ook instellingen voor waarschuwingen als flitspalen, trajectcontroles en infrarood camera’s. Die hebben nu allemaal hetzelfde waarschuwingstoontje. Vooral bij trajectcontrole gaat dat tot irritatie leiden als je niet even een afwijkend geluidje selecteert. Voor TomTom misschien nog een verbetertip: bij trajectcontrole graag ook in spraak bij het binnenrijden van het controle stuk de gesproken tekst “trajectcontrole” laten horen. De hardware kan dit vast aan. Het zou goed zijn als gebruikers een aantal setup wizards zouden kunnen kiezen om dit soort instellingen met hulp te doorlopen als je dat wilt. Nu moet je je eerst behoorlijk in de mogelijkheden en de betekenis van termen gaan verdiepen om het maximale uit je TomTom te halen. Zelf vind ik de standaardinstellingen niet genoeg. Je laat daarmee ingebakken nuttige mogelijkheden liggen.

Navigatie

Het belangrijkste deel is de navigatie ervaring. Aangezien de GO 1005 het huidige topmodel is verwacht ik hier meer van dan bij een budget model. En alle verwachtingen worden dan ook zeker waargemaakt: goede routes die rekening houden met eenrichtingsverkeer, rotondes en de snelheden op verschillende wegtypes. De kaarten zijn gedetailleerd. Wat ook prettig is is dat je ruim van tevoren een waarschuwing krijgt om bijvoorbeeld op de linker rijstrook te gaan rijden of de melding “verderop links”. Vooral in de spits kom je er anders vaak niet meer tussen om de afslag naar links nog te kunnen nemen. Als ik bij iemand anders in de auto zit om de weg te wijzen en op een moeilijk punt in de route aanwijzingen moet geven, dan doe ik dat op precies dezelfde afstanden van de kruising als de TomTom dat doet. Op de snelweg laat hij een overzicht zien van wegsplitsingen. “Lane assist” oftewel geavanceerde rijstrookaanwijzingen. Je ziet de stroken en blauwe ANWB borden op een plaatje met dikke knipperende groene pijlen op de rijstroken die je moet nemen. Ook geeft hij tijdig de afslagnummers weer. Rijd je verkeerd, dan zal hij je over het algemeen niet meteen gaan lastig vallen met “keer om, keer om”. Eerst kijkt hij of hij je ergens een lus kan laten rijden, waardoor je alsnog bij de juiste plaats komt. Pas als je jezelf tegen alle aanwijzingen in finaal klem hebt gereden en er bijna rook uit de TomTom komt zal hij “keer om” roepen. Kortom: hij bereid je tijdig voor op wat komen gaat en is een prima begeleider als je alleen in de auto zit. Waarop is bezuinigd? In de TomTom GO 930 en de GO 940 zat EPT. Dit was een bewegingssensor die je redelijk nauwkeurig liet doornavigeren in tunnels en kloven waar geen GPS ontvangst mogelijk is. Remde je af of versnelde je in de tunnel, dan werd dit geregistreerd en paste die GO’s de routevoering aan. Toendertijd als grote vernieuwing gebracht, in de GO 1005 is deze sensor helaas geofferd aan de prijzenslag met de concurrenten. Rijd je bijvoorbeeld een tunnel in, dan valt je GPS signaal weg en wordt het scherm grijs. De kaart blijft doorlopen met de snelheid die je had toen je naar binnen reed. Wel pakt de TomTom de GPS navigatie vrijwel direct weer op als je de tunnel uitkomt. Voor afslagen die je in sommige tunnels ziet kan dit te laat zijn. De GPS ontvangst is op zich prima. Via de Live services of MyTomTom kan hij een lijstje met de te verwachten satelliet posities voor de komende dagen ophalen. Gevolg: een veel snellere positiebepaling. Dit betekent aanzetten en meteen wegrijden.

Er is nog meer

In de kaarten zijn per stukje weg historische reistijden verwerkt voor een specifieke datum en zelfs een specifiek tijdstip op de dag. Dit heet “IQ routes”. Dat is een rekenmethode waarvoor jarenlang reisinformatie is verzameld van TomTom gebruikers. Al je reizen werden opgeslagen en als je dit toestond werd deze reisinformatie naar TomTom gestuurd bij het aansluiten op de computer. Dit is een historische database met vele miljoenen ritjes erin verwerkt. Hierdoor weet TomTom vrij nauwkeurig wanneer het op een weg druk is en hoe lang een gemiddelde bestuurder over een afstand doet op een bepaalde datum en een bepaald tijdstip van de dag. Zo worden reistijden gecorrigeerd voor reizen in de spits of buiten de spits. Het systeem gaat nog verder: Op een weg met verkeersdrempels of met verkeerslichten waar het lang wachten is kan het wel eens meer tijd kosten om van A naar B te komen dan via een omweg die een snelweg pakt. Als je TomTom deze informatie dan ook nog eens combineert met de actuele verkeersinformatie dan kom je tot verrassende routes die je echt tijd en onnodig omrijden besparen. En die verkeersinformatie betrekt hij er ook bij door de dienst “TomTom Live”. De intelligente routeaanpassingen werken echt en de resultaten zijn stukken beter dan zo'n 3 jaar geleden. Over de “Live Services” hieronder meer.

Diensten: Live, mapshare, kaartupdateservice

Als marktleider met een flinke naamsbekendheid kon TomTom ook een stevige prijs vragen. Lag de nadruk tot vorig jaar vooral op het verkopen van zoveel mogelijk TomToms voor een zo hoog mogelijke prijs. Vanaf nu lukt dat niet meer. Door onder andere smartphonenavigatie en concurrenten die elkaar de tent uit concurreren is de markt nu flink in beweging. Prijzen voor losse navigatie units zijn enorm gedaald, een trend die zich nu ook doorzet in de richting van de topmodellen. TomTom is duidelijk andere manieren aan het ontdekken om geld te verdienen dan alleen aan de verkoop van navigatie toestellen. Apple’s iPhone bleek voldoende gesloten om daarvoor weer losse software in de vorm van een TomTom navigatie app uit te brengen. Hopelijk volgt Android als versie ooit ook nog. Ook voor de all-in-one TomTom navigatiekastjes werden nieuwe inkomsten gezocht. Net als bij een GSM kan je het toestel goedkoper aanbieden als een klant na aankoop bereid is om allerlei betaalde diensten af te gaan nemen.

Diensten die TomTom nu levert zijn

TomTom Live services bestaande uit:

• TomTom HD traffic (realtime verkeersinformatie met naar wens automatische route aanpassing)
• Google local search (In Google online op je TomTom iets opzoeken, bijvoorbeeld een winkel en daar meteen naartoe navigeren. Deze optie kan in de praktijk een groot deel van de nuttige punten databases vervangen.)
• Flitsers (real time vaste en mobiele snelheidscontroles in je route aangeven en je tijdig waarschuwen)
• Weer (weersinformatie opvragen van je huidige locatie, langs de route of van je bestemming, ook toont je TomTom actuele weerswaarschuwingen zoals voor wind en gladheid in je scherm)
• Recentste kaart garantie (De kaart op een nieuw gekochte TomTom kan verouderd zijn als hij enkele maanden in het winkelmagazijn heeft gelegen. Binnen 30 dagen na aankoop kan je via “MyTomTom” gratis de nieuwste versie van de Europakaart downloaden. Tijdelijk is dit verlengd naar 90 dagen wat je minimaal 1 gratis nieuwe kaart oplevert.)
• Map Share (Op je huidige kaart aanpassingen en correcties ontvangen, naar wens alleen van TomTom of ook van andere TomTom gebruikers)

TomTom Live

Van de diensten heeft volgens mij met name de achtergrond en werking van TomTom Live meer uitleg nodig. Dat zal ik hier bespreken, de andere diensten spreken voor zich lijkt mij. De eerste vorm van TomTom verkeersinformatie liep via GPRS. Je moest een abonnement hierop afsluiten. Dit veerkeersinfo was grofmazig en leverde niet altijd de juiste informatie over filelengte en de te verwachten vertraging. Ook betaalde je bij de lancering datakosten per MB aan je provider. Flatfee databundels bestonden nog niet. Een oplossing daarvoor leek TMC te zijn. Hierbij koppelde je een radio ontvanger aan je TomTom en werd de verkeersinformatie met het signaal van een reguliere omroep meegestuurd. Een soort teletekst voor file op de radio. De TomTom kon deze informatie ontcijferen en gebruikte dit bij de routeplanning. Helaas, dit werkte mogelijk nog groffer en had vaak storingen. Files in je scherm die er niet waren en geen files in je scherm waar er wel een stond. In Nederland zijn die TMC ontvangers nauwelijks verkocht, omdat TomTom hier als eerste met een nieuwe dienst kwam: TomTom HD Traffic. HD traffic is een dienst die keer op keer verder is verbeterd en uitgebreid. HD traffic is opgezet samen met Vodafone. TomTom en Vodafone kijken naar de snelheid waarmee Vodafone en TomTom Live klanten zich verplaatsen over de wegen. Met die informatie kan je zowel op snelwegen, provinciale wegen als op grotere wegen in en rond steden goed voorspellen waar files staan of waar verkeer langzaam rijdt. Bij de start kon HD traffic al meer dan 50% van de Nederlandse wegen “overzien”. De afgelopen 3 jaar is deze informatie veel betrouwbaarder geworden en ook zijn inmiddels nagenoeg alle wegen opgenomen in de informatie. Door nu via een mobiele verbinding die informatie naar je TomTom te sturen zie je heel nauwkeurig op je scherm of je vertraging moet verwachten. Eventueel past de TomTom zelfs je route aan bij lange files, wegwerkzaamheden of wegblokkades. Deze aanpassingen zie je keurig in een tijdslijn aan de rechterkant van je routescherm. Zo kan je meteen zien op welk punt in de route je de problemen in rijdt. De eerste HD traffic modellen hadden een losse simkaart in de 12 volt oplader van de TomTom GO. Dit was een werkende, maar wel kwetsbare oplossing. De ontvanger moest je meestal voor 60,- euro los bij kopen. Dit is flink verbeterd: op de recentere toestellen zoals GO 740/GO 750 en GO 940/GO 950 de GO 1000 en GO 1005 zit de ontvanger vast ingebouwd. Je hebt ongemerkt een complete GSM module met simkaart in de TomTom zelf. Zonder datakosten en zonder dat je er zelf iets voor hoeft te doen zoekt je TomTom iedere 3 minuten contact met de Live centrale en wordt je reisinfo realtime bijgewerkt. 1 vinkje zetten en de navigatiestem zal je op de hoogte houden van veranderingen. Uniek: TomTom Live werkt sinds vorig jaar ook in veel andere Europese landen waar TomToms te koop zijn en er een Vodafone netwerk is, zonder dat je daar iets voor hoeft bij te betalen! Dus geen datakosten of andere roaming kosten in die andere landen. De uitgebreide diensten heten nu TomTom Live services. Op de nieuwe topmodel toestellen krijg je er bij acties zelfs 1 of 2 jaar gratis bij. Ook daarna hoef je geen kapitalen er voor te betalen. Onlangs is de prijs fors verlaagd: je betaalt nu bij verlengen van de dienst nog slechts 49,95 euro per jaar. Dat is slechts iets meer dan 4,- euro per maand. Nogmaals: zonder meerprijs en zonder kosten voor datagebruik, live services gebruiken in heel Europa. Kortere periodes zijn ook te koop. Wie op internet zoekt zal vinden dat er tot dit jaar ook benzineprijzen werden weergegeven langs je route. Dit is helaas weer uit de Live Services verdwenen. De tankstations zelf wilden geen prijzen publiceren. Blijkbaar was de informatie toch niet betrouwbaar genoeg via een andere manier te verzamelen.

Samen met de goede routeplanning en IQ routes vind ik dat TomTom live verkeersinformatie je heel goed helpt om telkens de snelste route te hebben en te houden. Bij veranderingen vraagt je TomTom of je de snellere route wilt pakken. Simpelweg ja of nee roepen naar de TomTom volstaat dan om geheel handsfree de route af te wijzen of te accepteren. De dienst heeft mij meermaals prima geholpen met de keuze of ik een file moest uitzitten of dat ik er een langere route omheen moest gaan rijden. Als de omleiding ook druk is, dan adviseert de TomTom je keurig om je tijd maar uit te zitten. Is er echt een wegblokkade, dan adviseert de TomTom je netjes om de langzaam rijdende omleidingroute toch maar te nemen. Ooit adverteerde TomTom met de slogan “drive like a local”. Door IQ routes en TomTom HD traffic rijd je inderdaad op veel plaatsen de routes en eventueel sluiproutes die ook bewoners zouden nemen. Erg intelligent en erg nuttig, vooral in een onbekende omgeving. Trouwens: ook waar ik de weg prima ken heb ik tegenwoordig de TomTom vaak aan staan voor de file en mobiele flitsmeldingen.

Mobiele flitsmeldingen? Vaste flitsers voor snelheid en infraroodcamera's zitten in je kaarten ingebouwd. Update daarvan loopt via “MyTomTom”. Daarnaast heb je natuurlijk ook mobiele flitsers die even een paar uur ergens staan. Via de Live internetverbinding haalt de TomTom elke 3 minuten een update op van alle mobiele flitsers langs je route. Zodra hij gemeld is verschijnt hij in de HD traffic verkeersinformatiebalk. Je kan vooraf instellen hoeveel meter voor de controle je een waarschuwing wilt krijgen en hoe die waarschuwingstoon dan moet klinken. Gelijktijdig telt dan op het scherm een afstandsteller af en wordt weergegeven hoe hard je mag rijden. Hoe de meldingen tot stand komen weet ik niet. Als TomTom gebruiker kan je een mobiele controle melden via de meldknop op je TomTom scherm. Zie je de knop niet, dan kan je dat via het menu "instellingen" wijzigen. Meermalen ben ik voor een mobiele controle prima op tijd gewaarschuwd. Ik kan mij dus haast niet voorstellen dat deze controles alleen door TomTom bezitters gemeld worden. Gebruikers melden meestal niet snel en al helemaal niet als de meldknop niet standaard op hun scherm staat. Vermoedelijk pakt TomTom de info ook uit andere kanalen mee.

Overige services en My TomTom

De bekendheid van TomTom en de hoge prijzen die eerder voor kaartupdates gerekend werden hebben wel een keerzijde gehad: het bleek interessant geworden te zijn om kaarten te kopiëren en illegaal uit te wisselen. De geschiedenis herhaalt zich: TomTom mist ook vandaag de dag weer flink wat inkomsten. Deze keer door illegale downloads van kaarten. Om te overleven moet TomTom wel actie ondernemen. In de nieuwe 1000 en 1005 serie komt TomTom daarom met dit antwoord: MyTomTom. Dit is een online update pagina die het huidige synchronisatieprogramma TomTom Home vervangt. Voor het gebruik van MyTomTom zit er geen software meer in de doos. Slechts een kaart met daarop een link naar de TomTom website. Na het downloaden van een verbindingstool koppel je je TomTom met de USB kabel aan je PC en maak je verbinding met de TomTom website. Je GO 1005 wordt herkend en er wordt online gecontroleerd of je recht hebt op kaartupdates of dat er nog andere zaken klaar staan. Dit werkt anders dan TomTom Home wat tot nu toe in gebruik was. Met TomTom home had je zelf toegang tot de disk in je navigatie apparaat. Bij “MyTomTom” kan je niet langer zelf op je schijf komen. Zoals gemeld: het SD geheugenkaartslot was al gesneuveld. Allemaal om toegang tot de interne disk te voorkomen. En kom je de disk niet op, dan kan je namelijk ook geen illegale kaart erop zetten. Slim idee maar het valt voorlopig nog niet in goede aarde bij de gebruikers. Belangrijkste reden? De diensten werken nog niet. Pas begin 2011 zal je alle nieuwe GO 1005 diensten van MyTomTom kunnen gaan gebruiken! TomTom heeft namelijk op dit moment “MyTomTom” eenvoudigweg nog niet af. Je kan verbinding maken met de PC en je krijgt keurig bericht dat er niets geüpdatet hoeft te worden. Ja dat klopt, want geen van de update diensten werken op dit moment. Zowel “Recentste kaart garantie”, “Mapshare”, “Kaart update service” als de update van vaste flitsers, het downloaden van nieuwe stemmen als dat van nuttige punten werkt niet. TomTom geeft zelf aan dat de diensten stuk voor stuk gaan werken vanaf december 2010 tot aan het einde van het eerste kwartaal 2011. De recentste kaartgarantie is inmiddels in termijn verlengd tot 90 dagen. Eind december of begin januari krijgen bezitters alsnog de kans om gratis de meest recente Europakaart te downloaden. Iets nieuws mag, maar net als andere fabrikanten maakt TomTom de fout dat het bij lancering nog niet allemaal werkt. Jammer. In TomTom Home zaten nog altijd wat schoonheidsfoutjes, waardoor updates soms niet slaagden. Ik had MyTomTom graag meteen mee beoordeeld. Met de verlenging van de “recentste kaart garantie” maakt TomTom al veel goed. En als het werkt zoals het op TomTom Home werkte, dan is deze vertraging vermoedelijk ook snel weer vergeten. Het grootste gemis is wat mij betreft het tijdelijk nog niet werken van “Mapshare”. De afgelopen 3 maanden heb ik op mijn Europakaart op mijn GO 950 bijna 14.000 veranderpunten binnen gehaald. Dat is veel, maar merk je daar in de praktijk ook wel wat van? Volgens mij wel: op mijn TomTom GO 950 verscheen een nieuwe rotonde bij mij in de wijk bijvoorbeeld al op mijn kaart toen ik hem na enkele dagen op de PC aankoppelde. Bewijs dat “Mapshare” prima werkt zonder dat je direct een nieuwe kaart hoeft te kopen. Je kaart op je toestel wordt door de inbreng van de community meteen aangepast aan veranderingen en tegelijkertijd heeft TomTom helder waar wegen in de officiële kaartupdates moeten worden bijgewerkt. Komen er veel “Mapshare” meldingen, dan controleert TomTom de aanpassing en verwerkt ze in een nieuwe kaartversie. De tijd dat je kaart na aankoop van een nieuw navigatiesysteem nog 2 jaar achter liep is dus gelukkig voorbij. Op mijn vorige TomTom's werkte deze diensten over het algemeen goed, ik verwacht dat dat ook wel weer voor MyTomTom zal gaan gelden. Mapshare past een eenrichtingsweg, rotonde of een afslagverbod aan op je huidige kaart. Complete wegomleggingen zoals laatst op de A2 bij Utrecht, Den Bosch en Eindhoven vang je daar niet mee. Daarvoor moet je echt af en toe een nieuwe kaart kopen. Wat als het straks werkt ook een optie is om te overwegen: de kaartupdate service. Voor een bedrag rond de 7 euro per kwartaal krijg je 4 keer per jaar de nieuwste kaart. Tussendoor ontvang je dan de gratis mapshare updates. Bij elkaar betaal je minder dan eens in de zoveel maanden een losse kaart kopen en je TomTom is dan altijd up tot date.

Concurrentie

De grootste concurrenten komen wat mij betreft uit eigen huis: de steeds completer wordende TomTom Start, XL en de nieuwe TomTom Via serie maken het er voor de koper niet overzichtelijker op. Ook de diensten en kaarten die per model geleverd worden gaan steeds verder door elkaar heen lopen. Waren Live services tot 2 jaar geleden voornamelijk voorbehouden aan de topsegment navigatie modellen, inmiddels hebben bijna alle XL modellen Live services en begint TomTom er ook in acties al bij enkele Start modellen mee. Voor het verdienmodel een goede keuze: hoe meer klanten de services betaald afnemen, hoe lager de basisprijs van het navigatie model kan blijven en hoe meer inkomsten. Voor de klant maakt dit het wel onoverzichtelijk: wat koop ik nu werkelijk voor 299,- tot 350,- euro ten opzichte van een model van 79,- of 99,- euro. Ik kan je zeggen: voor wie regelmatig op de weg zit is de extra eenmalige uitgave zeker de moeite waard. Je krijgt daarvoor een groter scherm, beter verstaanbare navigatie, een beter werkend touchscreen, een snellere berekening en herrekening, vaak ook uitgebreidere kaarten met meer detail, betere spraakbesturingsfuncties en allerlei extra opties. Mocht er bijvoorbeeld ooit een externe microfoon beschikbaar komen, dan heb je er ook een goede carkit voor je mobiel aan. De concurrenten zitten ook niet stil. Voor TomTom is de concurrentie van de smartphone het grootst. Wie heel af en toe navigeert zal eerst de gratis navigatie op zijn mobiel proberen in plaats van een losse TomTom aanschaffen uit het topsegment. Pas als blijkt dat die gratis navigatie ook haken en ogen heeft zal men een all-in-one navigatiesysteem overwegen. Of misschien de navigatie app van TomTom voor de iPhone. Op de iPhone 3GS vond ik TomTom als app prettig werken, maar toch ben ik terug gegaan naar een echte TomTom. Voordelen van een echte TomTom zijn er duidelijk nog steeds zijn: Mapshare kleine kaartupdates zijn niet beschikbaar voor de Iphone app, voor Live diensten is het dataverkeer in binnen en buitenland inbegrepen bij de Live dienst. Op de iPhone betaal je per MB of moet je een databundel nemen. Je hoeft geen losse houder te kopen voor je smartphone. Windows Mobile gebruikers hebben tot nu toe zelfs helemaal geen extra diensten tot hun beschikking. Voor de GO 1005 zijn er meer redenen om hem naast je toestel te gebruiken: naast de zeer goede GPS ontvangst en de heldere stemweergave met voldoende volume, spaar je ook nog eens flink wat GB aan geheugen uit op je smartphone. En tenslotte: dan hoef ik mijn Iphone niet uit te lenen als een ander eropuit wil. Ik verwacht dat meer smartphone gebruikers voor het geld liever een echte TomTom hebben al was het maar dat het hele gezin er dan ook mee overweg kan……. Dan zijn de grootste concurrenten in Nederland wat mij betreft de topmodellen van Navigon die toestellen levert voor ongeveer dezelfde prijs en met op papier dezelfde functies. Het uitrustingspakket is vergelijkbaar. Navigon gebruikte lang TMC voor het uit radiosignalen halen van verkeersinformatie. In de praktijk bleek dit vaak niet betrouwbaar genoeg. Inmiddels is Navigon aan het overstappen naar TMC-pro wat lijkt op de Live diensten van TomTom. Nadat een Navigon toestel mij eens enorm het bos in stuurde ben ik wat voorzichtig geworden. Ze leveren mooie toestellen, de routevoering en de extra’s zijn slim, maar wat mij betreft pakt TomTom zeker in de Nederlandse praktijk nog net de voorsprong. Daarnaast heb je het voorheen vooral op de USA gerichte Garmin. Zoals TomTom in de USA eerst Garmin van zijn plek moest dringen, zo probeert Garmin dat nu in Europa. In de USA heb ik ooit wel eens een Garmin meegehad en dat viel toen erg tegen. Ik weet niet hoe dat inmiddels verbeterd kan zijn: mogelijk kansrijk als concurrent is de Garmin Nuvi 3760. Dit topmodel vind je in de advertenties vooral terug met aanprijzingen over de zeer platte behuizingen en het luxe iPhone achtige uiterlijk. De TomTom 1005 is al een heel stuk compacter dan de voorloper TomTom's, maar wat uitstraling en compactheid betreft wint de Garmin. Gelukkig heeft de 1005 nu ook een “iPhone achtig “ glazen scherm met “multitouch”. In functie doet de TomTom er zeker niet voor onder. Taak voor TomTom is wel om ook eens naar zo’n behuizing te kijken. De Garmin is haast niets anders meer dan een groot navigatie display. Dat moet toch binnenkort ook TomTom kunnen bouwen! Voordeel voor TomTom is nu nog dat Garmin bij het grote publiek in Nederland vrij onbekend is. Gevolg: bijna niemand kent de modellen en je ziet in een winkel eerder een topsegment TomTom met wat goedkope concurrerende modellen er omheen dan dat je een topmodel Garmin terug zal vinden. Voor de Garmins bekender worden moet TomTom iets soortgelijks hebben!

Prijs

Betaalde je de afgelopen 2 jaar nog tussen de 400,- en 500,- voor een topmodel, intussen zijn de prijzen flink onder druk gekomen. De TomTom 1000 kostte bij introductie nog slechts 299,- en deze TomTom 1005 kost slechts 349,- bij introductie. Daarbij is dan bij de huidige acties meteen al 12 maanden TomTom Liveservices inbegrepen. Als ik nu moest kiezen tussen een XL of dit model, dan zou ik zeker de paar tientjes extra voor de TomTom 1005 neerleggen. Getest product: TomTom GO LIVE 1005

Conclusie

De TomTom GO 1005 heeft mij verrast. Een topmodel all-in-one navigatiesysteem, met voordelen ten opzichte van navigatie op smartphones of goedkope navigatiekastjes. Terwijl de prijsverschillen tussen de modellen steeds kleiner worden loont iets meer betalen steeds sneller, wat zich uit in betere techniek, een ongekend groot scherm, soepelere bediening en extra diensten. TomTom is met de 1005 duidelijk een stap verder gegaan. De grootste vooruitgang is het scherm, dat mooi scherp is en goed en snel op aanraking reageert. Hij reageert een stuk sneller dan zijn voorganger. Ook is er een helder klinkende speaker ingebouwd die veel beter klinkt dan de oude TomTom's. Navigeren doet de 1005 uitstekend: hij geeft een goede routeplanning met handige routes en doet een snelle herberekening wanneer nodig. Bij de routeberekening wordt IQ routes en TomTom Live informatie gecombineerd en dat geeft hele goede resultaten. Nooit heeft navigatie je aankomsttijd inclusief vertragingen zo goed kunnen voorspellen.

Positief

• Hele goede en prettige navigatie met goede en tijdige begeleidende instructies
• IQ routes en live services voegen echt wat toe met name de file informatie
• Goede kwaliteit kaarten
• Heel helder klinkende speaker ook op hoge volumes zonder vervorming
• Geweldig goed functionerend aanraakscherm in groot formaat

Verbeterpunten

• MyTomTom werkt pas helemaal in 1e kwartaal 2011
• USA en Canada kaart vervallen
• Geen EPT meer voor navigeren met bewegingssensor
• Geen externe microfoon, als handsfree oplossing nauwelijks bruikbaar als alternatief voor een carkit